در آيهء * ( بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ ) * زخرف : 38 . بطور تغليب مشرقين آمده و در آيهء * ( وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الأَرْضِ وَمَغارِبَهَا ) * اعراف : 137 . ظاهرا مراد از * ( « الأَرْضِ » ) * ارض فلسطين است . مشرق ، مشرقين ، مشارق * ( لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ ) * بقره : 177 . * ( رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ ) * رحمن 17 . * ( فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَالْمَغارِبِ ) * معارج : 40 . در توجيه مفرد و تثنيه و جمع آمدن مشرق و مغرب گفته‌اند . مراد از مفرد مشرق و مغرب معروف است ، غرض از مشرقين و مغربين ، مشرق و مغرب زمستان و تابستان است ، منظور از مشارق و مغارب مشرق و مغرب روزهاى سال است كه آفتاب هر روز از يكى طلوع و در يكى غروب مىكند . ناگفته نماند : مشرق و مغرب معلوم است ولى مراد از مشرقين و مغربين شايد مشرق و مغرب آفتاب و ماه باشد . آقاى محمد امين سلدوزى رفيق دانشمندم احتمال داده‌اند كه مشرق و مغرب جنّ و انس است كه سورهء رحمن دربارهء آن دو است و پيوسته هر دو را مخاطب قرار ميدهد . امّا مشارق و مغارب : هر جاى زمين مشرق و مغرب است زيرا زمين در اثر حركت وضعى . شب و روز پيوسته در اطراف آن ميگردد مثلا ممالك ژاپون ، كره ، چين ، كشمير ، افغانستان ، ايران ، عراق ، عربستان ، سودان ، اگر از ژاپون حساب شود هر يك در غرب ديگرى و اگر از سودان حساب شود هر يك در مشرق ديگرى قرار گرفته‌اند . پس هر يك نسبت بما قبل مغرب و نسبت بما بعد مشرقاند . بدين ترتيب تمام سطح زمين هم مشرق و هم مغرباند ، مراد از مشارق و مغارب بايد اينها باشند . ميتوان آن را مشارق و مغارب فصول دانست و مىشود گفت : منظور مشارق و مغارب تمام ستارگان است .